از آنجایی که همه ما انسان ها جزوی از طبیعت هستیم ، مسلما برای هر بیماری می توان راه درمان را در طبیعت پیدا کرد؛ یا بهتر بگم هر چه انسان ها به طبیعت روی بیاورند سالم تر و بیشتر عمر می کنند. می توان گفت که درمان بیماری فقط با داروهای شیمیایی ممکن نیست بلکه همه عوامل طبیعی و طبیعت و گیاهان نقش درمان و نهایتا نقش پیشگیری را در برابر بیماریها دارند.

در هر خاک و آب و هوایی همه گیاهان رشد نمی کنند و از طرفی همه گیاهان دارویی در تمام فصل ها نمی رویند بلکه حکمت خلقت در این می باشد که هر جا و در هر فصلی بیماری شیوع پیدا کند قطعا نوع گیاه دارویی شناخته و ناشناخته شده آن بیماری نیز یافت می شود.


گیاهان دارویی

از گذشته، دانشمندان و محققان گیاهان دارویی تا به امروز شاهد نتایج بسیاری در زمینه و فواید گیاهان دارویی بوده اند که می توان از آنها در زمینه بیماری های مختلف بهره برد.

گیاهان دارویی به گیاهانی گفته می شوند که حداقل یک یا چند تا از اجزای گیاه حاوی ماده موثره هستند، این ماده موثره که وزن خیلی کمی از گیاه را تشکیل می دهد، دارای خواص دارویی موثر بر انسان و دیگر موجودات زنده است.

مواد تشکیل شده گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها و همچنین از بین بردن علایم بیماری استفاده می شوند که شامل: ریشه ها, برگ ها, دانه های گیاهی، پوست و یا گل ها می باشند.

گیاهان برای درمان بیماری هایی از قبیل: التهاب و بهبود سیستم ایمنی، مشکلات قلبی عروقی، پروستات، افسردگی و سایر بیماری های حاد و مزمن به کار می روند.

این مسئله نا گفته نماند درست است که گیاهان دارویی نسبت به داروهای شیمیایی از عوارض جانبی کمتری برخوردارند ولی مصرف خودسرانه و زیاد از هر ماده دارویی چه گیاهی و چه شیمیایی می تواند عوارض و اثرات جبران ناپذیری را به خود به همراه داشته باشند، پس مهمتر از هر چیز باید به این نکته در جهت مصرف داروهای گیاهی توجه داشت و برحسب نیاز و نوع بیماری به درمان آنها اقدام نمود.


گیاهان دارویی


ترکیبات موجود در گیاهان دارویی

هر ماده موجود در گیاه دارای نقش خاصی است که در ساختمان هر گیاهی به انجام اعمال حیاتی می پردازد و می تواند در ساختار شیمیایی و فیزیکی گیاهان نقش بسزایی داشته باشد.

این ترکیبات مهم در گیاهان شامل:

  • آلکالوئیدها: این ترکیب قلیایی دارای انواع مخدر از جمله: مورفین، کدئین، کوکائین هستند که هر کدام نقش مخصوصی در درمان بیماریها دارند. جهت آشنایی بیشتر می توانید مقاله شناخت آلکالوئیدها در گیاهان دارویی را مطالعه بفرمایید.
  • فلاونوئیدها: ترکیبات پلی فنلی هستند که در بسیاری از گیاهان یافت می شوند و دارای اثرات دارویی و آنتی اکسیدانی با ارزشی هستند از قبیل: تقویت نمودن سیستم ایمنی، تنظیم کننده سطح کلسترول و فشار خون، تصفیه خون، ضد باکتری، پیشرفت دهنده متابولیسم، متوقف کننده سیتوفی و ترشحات اسیدی و پیشگیری کننده سرطان می باشند که در کل نقش این مواد در خنثی نمودن انواع سموم در بدن به کار برده می شوند. و به عنوان ترکیبات آنتی اکسیدان و ضد رادیکال قوی ظاهر می شوند.
  • روغن های عطری: از دیدگاه شیمیایی ترکیبات بسیار پیچیده ای هستند که در بسیاری از گیاهن تولیدات فرعی متابولیسم ثانوی را تشکیل می دهند. و دارای نقش در درمانهایی مانند: ضدعفونی کننده, هضم کننده و محرک اشتها، ضد نفخ معده و روده و ضد اسپاسم عضلانی می باشند.
  • تانن ها: دارای ترکیبات شیمیایی گوناگونی هستند که دارای خاصیت ضد درد و محلول در آب می باشند و خاصیت مشترکی که دارند از قبیل توانایی انعقاد آلبومین ها، آلکالوئیدها و فلزات سنگین هستند اساسا استفاده طبی از تانن ها به سبب خاصیت قابض بودنشان می باشد.
  • مواد تلخ: این مواد تلخ مزه مانند کاسنی دارای خواص دارویی و درمانی هستند که ضمن تحریک اشتها، ترشح شیره معده را نیز افزایش می دهند و از نوع غیر سمی آنها تحرک کننده جهت فعالیت بیشتر مانند اندام های کبد و کیسه صفرا هستند.
  • مواد لعاب دار: نقششون متصل نمودن مایعات به این مواد را برعهده دارد که کلسترول خون در بدن را کاهش می دهد و در گیاهانی مانند ختمی، پنیرک و بارهنگ که سرشار از این مواد لعاب دار هستند وجود دارند.

نکته اصلی که وجود دارد این است که درسته گیاهان  به عنوان یک پایه دارویی برای همگان شناخته شده هستند اما روش استفاده از گیاهان باهم متفاوت است، که همگی در یک نقطه دارای هدف مشترک هستند، آن هم تاثیر گیری بدن ما از این گیاهان دارویی می باشد.


در دوره تکنسین داروخانه علاوه بر مباحث داروشناسی عمومی با داروهای گیاهی نیز آشنا میشوید.