شیمی چیست؟

خب دوستان! قبل از اینکه بخواهیم با هم به دنیای رشته های دانشگاهی شیمی سفر کنیم پیشنهاد میکنم راجع به خوده شیمی یکم با هم به گفتگو بپردازیم.

اینکه اصلا شیمی چیه و از کی به وجود اومده و چی شد که این علم زیبا که پایه تمام رشته ها و علوم های مختلف است انقدر گسترش پیدا کرده!؟

در واقع شیمی شاخه ای از علوم تجربی است که به بررسی ترکیبات تشکیل شده از اتم ها، مولکول ها، ساختار شیمیایی، یون ها و بررسی عناصر و همچنین رفتار مواد و تغییراتی که در حین واکنش های شیمیایی رخ می دهد میپردازد.

اگه بخواهیم در یک نمای کلی بگیم که شیمی در کجا قرار گرفته، در جایی بین علم فیزیک و علم زیست شناسی قرار دارد. گاهی اوقات علم شیمی به عنوان یک دانش بنیادی و پایه به کار برده میشود، چراکه این علم، مفاهیمی رو ارائه می دهد که می تواند جنبه های مختلف زمینه های علمی رو در بر بگیرد و به این دلیل است که شیمی جزو علوم پایه قرار داده شده است. به عنوان مثال دانش شیمی در زمینه علم زمین شناسی که چگونه سنگ های آذرین تشکیل می شوند، علم نجوم شناسی که به چگونگی خواص مواد بر روی سیارات می پردازد و همچنین علم داروشناسی، جرم شناسی، زیست شناسی، محیط زیست و خیلی موارد دیگر که در پیرامون ما وجود دارند می توان اشاره کرد.



تاریخچه شیمی

ریشه نام علم شیمی از واژه کیمیا برگرفته است که البته خوده واژه کیمیا به زبان فارسی باستان که از علوم پنجگانه خفیه در دوران کهن اقتباس شده است می باشد.

در گذشته تلاش بر این بود که بتوانند فلز مس را به طلا تبدیل کنند که در واقع این عمل در علم شیمی نهفته است. که این موضوع باعث شد که علم کیمیا به وجود آید که بتوانند فلز های کم ارزش و ارزان را به فلزهای گرانبها و با ارزش تبدیل کنند، البته دانش کیمیا فقط به این هدف خلاصه نمی شود بلکه در علم کیمیا تلاش بر این بوده که بتوان ماده یا اکسیری بسازند که بتوان در به تاخیر انداختن مرگ انسان ها و همچنین بهبود یافتن سلامت، نقش بسزایی داشته باشد.

به هر حال دانش کیمیاگری به کمک انجام تحقیقات و پژوهش های اولیه و همچنین ثبت نتایج، پایه گذار علم شیمی مدرن شد.


شاخه های علم شیمی

همانطور که گفتیم شیمی هنر ارتباط با جهان و دنیای پیرامون می باشد اما امروز میخواهیم در مورد رشته و شاخه های علم شیمی بپردازیم که به طور مختصر با این شاخه ها آشنا میشیم پس با ما همراه باشید.

علم شیمی به چند شاخه تقسیم می شود:


شیمی کاربردی

افراد علاقه مند به این رشته با دیدگاه صنعتی و کاربردی وارد این شاخه می شوند که وظیفه انتقال یافته های جدید در عرصه شیمی به صنعت را به عهده دارند که در طراحی واحدهای متنوع و پی ریزی منابع بسیار عظیم معدنی و نفت و گاز نقش دارند.


شیمی محض

رشته شیمی محض به مطالعه کامل ترکیب، ساختار، ویژگی های ماده، و کنترل آزمایشگاهی فرآیندهای شیمیایی می پردازد. رشته شیمی محض جنبه نظری دارد و دانشجویان این رشته در آزمایشگاه ها بیشتر به تحقیق و توسعه علم شیمی می پردازند.


شیمی تجزیه

این گرایش علم شناسایی و جداسازی مواد، جهت کسب اطلاعات از سیستم ها شیمیایی می‌باشد. از جهت اینکه این علم یکی از پرکشش ترین و محبوب ترین شاخه در میان عموم مطرح است اینه که در بیشتر علوم دیگر نیز دخیل می باشد، مانند: بیولوژی ، نفت و ...


شیمی دارویی

مطالعه و بررسی داروها و شامل تولید دارو است، شیمی دارویی علم یافتن روش های درمان بیماری ها و شناخت داروها و اثرگذاری و کیفیت آنها می باشد. 


شیمی فیزیک

همین طور که از اسمش پیداست حل مسائل شیمی به کمک فیزیک می باشد. که از فرمول های فیزیک و مبانی آن برای حل مسائل اتمی شیمیایی و مولکولی موجود در علم شیمی به کار می رود.


شیمی آلی

به شیمی آلی شیمی هیدروکربن ها گفته می شود که هدف از این شاخه دنبال کردن تمام اتفاقاتی که در تمام واکنش ها و تمام فرایندهایی که می تواند برای ترکیبات هیدروکربنی تاثیر بگذارد، میپردازد.


شیمی معدنی

درمطالعه و بررسی فرآیندها و واکنش هایی که در خصوص کانی ها رخ می دهد میپردازد. 


شیمی پلیمر

این شاخه به بررسی و مطالعه درشت مولکول ها و پلیمرها میپردازد و همچنین سنتز پلیمرها، طیف سنجی، شناسایی و بررسی خواص فیزیکی و شیمیایی و همچنین بررسی تکنولوژی پلیمرهای مختلف و مطالعه کامپوزیت ها و ... است. 


شیمی کاتالیست

این رشته یکی از گرایش های مجموعه علم شیمی است که در واقع کاتالیست ها سرعت واکنش های شیمیایی را افزایش می دهند بدون اینکه در واکنش ها شرکت کنند و در پایان واکنش دست نخورده باقی می مانند که با سرعت بخشیدن به واکنش ها سبب بالا رفتن ارزش اقتصادی و تجاری محصولات می شود.


نانو شیمی

برای شروع بهتر است تعریفی عام از علم فناوری نانو داشته باشیم . این فناوری پدیده هزاره سوم می باشد و ورود به این عرصه اجتناب ناپذیر است. در واقع این زمینه را نمی توان به عنوان رشته جدیدی معرفی کرد بلکه رویکردی جدید به کلیه علوم و فنون موجود در مقیاس نانو است .اگر از دیدگاه شیمی و مهندسی شیمی به فناوری نانو نگریسته شود، می توان گفت رشته نانو شیمی تقریباً در تمامی علوم و فنون به کار می رود.به عبارت دیگر در زمینه های مختلفی از جمله سوخت ، پلیمر ، رنگ ، ساخت و ساز ، پوشاک ، دارو ، غذا و به طور کلی هر آنچه که به شیمی و مهندسی شیمی مر بوط می شود، می توان از مزایای این فناوری اشاره کرد. 


فیتوشیمی 

دانش بررسی و مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهی است. به بیان دیگرمی توان گفت شاخه ای از علم شیمی است که موضوع آن، مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهان است.

 از جمله این ترکیبات، متابولیت های ثانویه گیاهی است. در مفهومی اختصاصی تر، فیتوشیمی با شیمی گیاهان دارویی مرتبط است و در طول قرون متمادی بسیاری از ترکیبات گیاهی نقشی اساسی درصنایع داروسازی داشته اند. تکنیک های رایج دراین علم عبارتند از: استخراج و جدا سازی، تغلیظ، آنالیز و تکنیک های کروماتوگرافی و الکتروفورزکه در نهایت شناخت فرمولهای دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی را امکان پذیر می سازد. شواهد فیتوشیمیایی از جمله شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندی های فیلوژنتیکی هستند، به گونه ای که در گونه های دارای قرابت و خویشاوندی با یکدیگر، ترکیبات مشابهی یافت می شود اما همیشه نیز این گونه نیست.


بیوشیمی

بیوشیمی علمی با پهنای وسیع و نا محدود است و این علم تمامی علوم پایه ای را در خود جا داده است. بیوشیمی پایه ی ملکولی یک موجود زنده و واکنش هایی که در طول آن رخ می دهد تا فعالیت های آن را مورد بررسی قرار می دهد.


برای آشنایی بیشتر با گرایش های شیمی کلیک کنید